Tuổi dậy thì ở nam giới và nữ giới khác nhau thế nào?
Khi bước
vào giai đoạn trưởng thành, cơ thể sẽ trải qua nhiều biến đổi. Trẻ em cần hiểu
những sự thay đổi trên cơ thể mình để không cảm thấy lo lắng hay thấy mình khác
biệt.
Theo BS. Nguyễn Giang, Bệnh viện Nhi Trung
ương, dậy thì là một hiện tượng sinh lý trong phát triển nhưng liên
quan đến biến đổi nội tiết do đó dễ dẫn đến các rối loạn, biến đổi trong đời sống
tâm sinh lý của trẻ.
1. Tuổi dậy
thì bắt đầu khi nào?
Không có độ tuổi nào chính xác cho tuổi dậy
thì nên đừng lo lắng nếu cơ thể thay đổi sớm hơn hoặc muộn hơn so với cơ thể bạn
bè. Đối với các bé gái, tuổi dậy thì thường xảy ra từ 8-13 tuổi. Các bé trai
thường bắt đầu dậy thì từ 9-14 tuổi.
Những thay đổi này xảy ra trong vài năm. Sự
phát triển của mỗi người là khác nhau, một số trẻ phát triển rất nhanh và những
trẻ khác phát triển chậm hơn.
2. Những
thay đổi trên cơ thể trẻ ở độ tuổi dậy thì
2.1 Những
giai đoạn dậy thì ở bé gái
Giai đoạn dậy thì ở bé gái thường bắt đầu từ
khoảng 9-10 tuổi. Trên cơ thể bé gái có những sự khác biệt như lớp mỡ dưới da
dày lên giúp cơ thể trẻ trở nên nữ tính, rõ nét các đường cong của cơ thể, hông
rộng ra, bầu vú bắt đầu phát triển, quầng vú dày lên, sẫm lại, núm vú nhô ra, sự
phát triển giữa hai vú có thể không đều nhau, bên to bên nhỏ.
Khi buồng trứng bắt đầu hoạt động sẽ thấy
lông mu, lông nách mọc, xuất hiện kinh nguyệt, mùi cơ thể thay đổi, có thể có mụn
trứng cá. Một trong những thay đổi thể chất chính của tuổi dậy thì là sự tăng
trưởng và phát triển của các cơ quan sinh dục - được sử dụng để quan hệ tình dục
và sinh con.
Ở tuổi dậy thì, khi hormone sinh dục hoạt động,
âm đạo thay đổi và bắt đầu tiết ra chất lỏng trong suốt hoặc trắng đục gọi là
tiết dịch. Đó là một dấu hiệu tốt vì nó giúp giữ cho môi trường âm đạo cân bằng
và khỏe mạnh.
Một trong những thay đổi lớn nhất đối với các
bé gái là bắt đầu có kỳ kinh đầu tiên. Độ tuổi trung bình để bắt đầu có kinh
nguyệt là 12 tuổi. Một số bé gái có kinh nguyệt sớm hơn và cũng có trường hợp
kinh nguyệt bắt đầu ở tuổi 14.
Kinh nguyệt là chỉ dấu cho thấy lúc này cơ thể
bạn gái có thể mang thai và sinh con. Một chu kỳ kinh nguyệt thường xảy
ra sau mỗi 28 ngày và kéo dài từ 3-5 ngày. Tuy nhiên ở mỗi bạn gái chu kỳ kinh
nguyệt có thể khác nhau. Có người chu kỳ kéo dài và lượng máu kinh lớn, cũng có
những người chu kỳ kinh ngắn và lượng máu kinh ít hoặc rất ít.
Ngoài ra, có nhiều thay đổi khác trên cơ thể
các cô gái như bắt đầu mọc lông ở phần nách và phần mu. Lông chân cũng mọc dày
hơn và đen hơn. Hông bắt đầu mở rộng giúp chuẩn bị cho cơ thể nữ giới sẵn sàng
mang thai và sinh con.
Việc đổ mồ hôi nhiều hơn là điều bình thường
và nhiều cô gái bắt đầu sử dụng chất khử mùi. Kèm theo đó là các đợt tăng trưởng
nhanh chóng. Bạn gái thường cảm thấy mình tăng cân khá nhanh và phát triển chiều
cao trông thấy.
2.2 Ở bé
trai, cơ thể có những thay đổi như thế nào?
Khi một cậu bé bước qua tuổi dậy thì, dương vật
sẽ phát triển hơn, tinh hoàn di chuyển xuống bìu. Đôi khi một bên tinh hoàn
phát triển nhanh hơn bên kia, và việc một bên bị treo thấp hơn bên kia là điều
bình thường.
Thông thường, dương vật sẽ bắt đầu cương cứng
nhiều hơn vào những thời điểm mà cậu bé không nghĩ đến chuyện quan hệ tình dục.
Đây là hiện tượng bình thường và là kết quả của các thông điệp phát ra từ não
(từ khứu giác, xúc giác, thị giác hoặc âm thanh).
Các cậu bé tuổi dậy thì cũng có thể có
"giấc mơ ướt" có nghĩa là xuất tinh trong giấc ngủ. Xuất tinh là cách
cơ thể đẩy tinh dịch (tinh trùng và các chất lỏng khác) ra ngoài qua dương vật.
Nếu tinh trùng trong tinh dịch gặp trứng của bạn gái, nó có thể thụ tinh với trứng
để thụ thai.
Những thay đổi khác trên cơ thể con trai như
lông mu bắt đầu mọc ở bụng dưới, trên bìu, gốc dương vật và lông nách cũng phát
triển.
Các cậu bé dậy thì bắt đầu mọc lông mặt và
ria mép. Giọng nói trở nên trầm hơn, còn được gọi là "vỡ giọng". Đối
với một số bé trai, điều này diễn ra nhanh chóng và đối với bé khác thì cần nhiều
thời gian hơn.
Việc đổ mồ hôi nhiều hơn là điều bình thường,
có thể mùi mồ hôi gây khó chịu và nhiều chàng trai bắt đầu sử dụng chất khử
mùi.
Trong giai đoạn này, cả cân nặng và chiều cao
của các cậu bé tăng lên đáng kể.
3. Kiểm
soát sức khỏe tình dục ở trẻ tuổi dậy thì
Hoàn toàn bình thường khi bắt đầu nghĩ về
tình dục nhiều hơn ở tuổi dậy thì. Một số bạn trẻ bắt đầu khám phá và chạm vào
cơ thể mình (gọi là thủ dâm). Cần biết rằng thủ dâm là một cách tự nhiên để làm
cho bản thân cảm thấy thoải mái và không có gì phải xấu hổ. Tuy nhiên, không được
lạm dụng thủ dâm và tránh thực hiện những hành vi nguy hiểm vì có thể gây những
hậu quả khó lường.
Khi bạn nghĩ rằng bạn đã sẵn sàng để bắt đầu
khám phá tình dục, hãy đảm bảo rằng bạn hiểu cách phòng tránh mang thai ngoài ý
muốn và ngăn ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Hãy nhớ rằng quan hệ tình dục phải luôn được sự đồng ý của cả hai người và đừng bao giờ cảm thấy bị áp lực khi làm bất cứ điều gì bạn không muốn. Bạn cũng có thể yêu cầu bạn trai hoặc bạn gái của bạn dừng lại bất cứ lúc nào nếu bạn không cảm thấy thoải mái.